Verdeel en heers

Tweedracht zaaien loont (denkt men in Den Haag)
Een recent uitvloeisel van de traditionele verdeel en heers politiek is de nadruk die wordt gelegd op de welvarende ouderen. Die kunnen meer lasten dragen dan de rest dus worden ze zwaarder belast.
Het lijkt te werken. Jongere Nederlanders laten zich hiermee een rad voor de ogen draaien. Later zijn zij namelijk ook aan de beurt.

Dat de sterkste schouders de zwaarste lasten dragen is op zich geen verwerpelijk principe. Dat heeft in beginsel niets met leeftijd te maken. Er zijn jonge, rijke en succesvolle ondernemers en er zijn rijke ouderen die hun schaapjes op het droge hebben. Dat welvarende mensen meer belasting betalen dan arme mensen is niet meer dan logisch. Daar hoef je zelfs geen progressieve belasting voor te hebben. 40% van € 500.000 (verdient de nieuwe SNS topman) is in geld uitgedrukt beduidend meer dan 40% van € 20.000 van zomaar een Nederlander, ja toch, meneer Dijsselbloem?

Het gaat om de financiële draagkracht van de belastingbetaler, niet om diens leeftijd. We gaan toch ook geen rijke vrouwen of rijke Marokkanen extra belasten?

Er zit ook een luchtje aan het begrip rijke ouderen. Er zijn veel ouderen die op papier rijk zijn maar moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen. Hun vermogen zit in hun huis en van stenen kun je geen brood kopen.  In dit crisis klimaat kun je je huis praktisch niet verkopen en een extra hypotheek zit er ook niet in. Wanneer deze categorie ouderen extra belast wordt, komen ze nog meer in de problemen.

Ik noemde hierboven de verdeel en heers politiek traditioneel. Ons belastingstelsel is op dit principe gebaseerd. Telkens wordt een andere categorie aangepakt, de automobilist, de verkeersdeelnemer, de huizenbezitter, de ondernemer, de uitkeringsgerechtigde, en nu weer eens de ouderen.
Dat is de reden dat het belastingstelsel uit zoveel componenten is opgebouwd, daardoor kan men telkens een andere groep te grazen nemen.

Ik pleit ervoor om het aantal soorten belastingen drastisch te verminderen en voor iedereen uniforme tarieven te hanteren. Dan wordt het voor een ieder duidelijk hoeveel belasting we betalen en wordt het onmogelijk om aparte groepen te grazen te nemen. Wordt ons land meteen een stuk democratischer.

Is onze democratie wel echt?

Wat is een democratie?
Ik heb er een paar definities op nagekeken en allemaal komen ze hier op neer dat het volk de macht heeft. Alle burgers bepalen gezamenlijk het beleid, de wetten en de acties van de staat. Iedereen is gelijk. In onze democratie kiezen wij om de 4 jaar een nieuwe volksvertegenwoordiging die geacht wordt te doen wat wij willen.

Werkt dit nu echt?
Het werkt in zoverre dat we in principe de politieke kleur van een regering kunnen bepalen. Maar daar komt door de ingewikkelde coalitievorming in Nederland niet veel van terecht. Getalsmatig gezien had de SP toch allang in de regering moeten zitten. Goed, na een hoop coalitiegerommel hebben we dan uiteindelijk een regering. Maar gaat die dan ook doen wat u en ik willen? Nee, de dames en de heren gaan dan gewoon hun gang en wij hebben daar geen grip meer op. Hoe zijn we dan anders aan een staatsschuld van honderden miljarden euros gekomen? Is ons ooit expliciet gevraagd om namens ons die schulden aan te gaan? Ik kan het me niet herinneren. U wel?

Waarom werkt het niet?
Onze democratie werkt niet omdat wij als burger totaal geen grip op het het financiële  beleid van de overheid hebben. We hebben geen flauw idee hoeveel belasting we nu echt betalen en waaraan het wordt uitgegeven is ook niet helder. We weten echt niet hoeveel belasting we betalen omdat ons belastingstelsel nog feodaal is. Het is gebaseerd op het feodale verdeel en heers principe. Door een wirwar van soorten belastingen kunt u onmogelijk bepalen hoeveel belasting u betaalt. Daar komt nog bij dat er door meerdere instanties belasting wordt geheven, denk maar aan de gemeenten met sterk verschillende tarieven. Samenvattend: we geven de regering namens ons de macht zonder dat er van een echte financiële verantwoording sprake is.

Het kan beter.
In de eerste plaats moet het feodale belastingstelsel worden omgevormd tot een volkomen transparant en dus democratisch stelsel waarbij iedere burger precies kan zien hoeveel belasting hij of zij betaalt.
Ten tweede zouden de politieke partijen bij wet moeten worden verplicht om voor de verkiezingen hun partijprogramma te laten doorrekenen zodat de financiële gevolgen van hun beleid in de vorm van een staat van inkomsten en uitgaven kunnen worden bekeken. Het partijprogramma is dus vertaald in een helder overzicht van geplande inkomsten en uitgaven. Zo'n staat van inkomsten en uitgaven moet kort en uniform zijn zodat de verschillende partijprogramma's door iedere burger die kan lezen met elkaar kunnen worden vergeleken. Bovendien moeten de partijprogramma's vermelden welke gevolgen hun plannen voor de belastingen hebben. Gaat u meer belasting betalen en hoeveel precies?
De coalitiepartners moeten op basis van hun gezamenlijke financiële partijprogramma's een financieel regeringsprogramma maken in dezelfde vorm als de partijprogramma's. Het financiële regeringsprogramma moet het gemiddelde zijn van de partijprogramma's.
Het financiële regeringsprogramma is bindend voor de regeringsperiode. Jaarlijks rapporteert de regering met een vergelijking tussen begroting en werkelijkheid.
Bij dreigende omvangrijke budgetoverschrijdingen: een referendum uitschrijven.

Dit zou toch een betere democratie zijn, denkt u ook niet?