Doorfietsen met een gescheurde nier. Wanneer geef je het op?

Niet opgeven, dwaas of bewonderenswaardig?

Mijn eerste reactie was een gevoel van bewondering toen ik het verhaal hoorde van Wouter Poels, die zwaargewond na een val, toch weer doorfietste. Als je puur naar de feiten kijkt en je laat je gevoel niet meespreken, dan was dat buitengewoon onverstandig van hem en heel wijs van de ploegleider die hem toch van de weg haalde. Het gevoel van bewondering wordt eigenlijk teniet gedaan door de gedachte dat het toch niet zo verstandig van Wouter was. (Toch blijf ik het een flinke jongen vinden).

Kijk eens naar helden op andere gebieden, bijvoorbeeld de bemanningen van reddingboten die met gevaar voor eigen leven blijven doorgaan om het leven van anderen te redden. De krijgsgeschiedenis is vol van helden die, zelf gewond, bleven doorvechten om het leven van hun kameraden te redden. Bij dit soort heroïek is er bij mij alleen maar bewondering. De vraag of het verstandig is van die redders komt helemaal niet bij me op.

Waar zit nu het verschil?
Waarom nu wel kritische overwegingen bij Wouter en blijvende bewondering voor de reddende helden? Dat komt door het doel, het motief voor de heldendaad. Bij de reddende helden gaat het om het leven van de anderen, bij de heroïek van Wouter gaat het om de glorie van de sport en alles wat dat voor een sportman betekent.

Wanneer de reddingsactie mislukt en alle betrokkenen omkomen dan komt de onzelfzuchtige houding van de omgekomen redders nog meer naar voren. Hun zelfopoffering was ultiem en voor de redding van anderen. Wie zou daar nu kritiek op kunnen uiten, zelfs al zouden er blunders gemaakt zijn.
Wouter was ook bezig zichzelf op te offeren maar was het doel dit nu waard? Nee, zo vond de ploegleider kennelijk, tot redding van Wouter.

Wat kunnen wij hier van leren?
Bij de voorbeelden hierboven is het duidelijk dat het doel en het motief bepalend zijn voor doorgaan of niet. Bij een reddingsactie onder extreme omstandigheden lijkt opgeven geen optie. Verstandig of niet, we begrijpen en bewonderen het.
In de meeste andere gevallen waarop het op doorgaan of opgeven aankomt, zou ik toch willen pleiten voor een rationele keuze. Het gaat hierbij om vragen als: hoe lang ga je nog door terwijl je weet dat je bedrijf bezig is failliet te gaan. In zo'n geval zeg ik niet dat je moet opgeven maar denk na, neem in ieder geval een bewuste beslissing, bespreek het met iemand.
Of hoelang blijf je nog aan een project trekken terwijl alles er op wijst dat het tot mislukken gedoemd is? Geen gemakkelijke vragen, maar durf ze te stellen.

Zelfvertrouwen

Geen zelfvertrouwen.
Het gebrek aan zelfvertrouwen is geen zeldzaam verschijnsel. Het is een onzichtbaar verschijnsel, bovendien proberen mensen die er last van hebben het te verbergen door het te overschreeuwen of zich niet in situaties te begeven waar hun onzekerheid hen in moeilijkheden zou kunnen brengen.
In de werksfeer zie je beide tactieken noch wel eens, zich luidkeels tegen een verandering verzetten of bepaalde taken te ontlopen en die door iemand anders te laten opknappen.

Verder zelfvertrouwen genoeg.
Hebben mensen met een gebrek aan zelfvertrouwen dan helemaal geen zelfvertrouwen? Nee, dat is niet zo. Ze stappen rustig op de fiets in de volle zekerheid dat ze op de plek zullen aankomen waar ze naar toe willen. Soms zijn ze buiten hun werk zelfverzekerde autoriteiten in hun hobby, weten alles van vissen of hondenfokken en voor raad en daad kun je bij ze terecht, zelfvertrouwen genoeg zou je denken.

Wat is dat eigenlijk, zelfvertrouwen?
Mijn idee van zelfvertrouwen is de zekerheid of het vertrouwen dat wat je onderneemt of gaat doen, ook werkelijk tot een goed einde gaat komen. Mensen met zelfvertrouwen zijn zich daar waarschijnlijk helemaal niet van bewust op het moment dat ze iets gaan doen. Ze doen het gewoon en gaan kalm hun gang. Wanneer iemand rustig op de fiets stapt is hij of zij zich ook niet bewust van het zelfvertrouwen op dat punt. Maar ze zijn toch ooit een keer met  fietsen begonnen en in dat prille begin zijn de meeste mensen onzeker. Maar door het te doen krijgt men het zelfvertrouwen om te fietsen.

Ja, en nu?
Wanneer je meer zelfvertrouwen zou willen hebben, denk dan aan het voorbeeld van leren fietsen. Men begint met wankele pogingen maar uiteindelijk leert men het toch. Een prachtig voorbeeld is dat van allochtone vrouwen die normaliter de deur niet uitkwamen en leerden fietsen, hun leven werd daardoor verrijkt. De meeste mensen die leren fietsen gaan er gewoon van uit dat het ze gaat lukken, iedereen kan het toch?

Hier ligt de sleutel. Wanneer je op een bepaald terrein onzeker bent, ga het dan toch proberen met de verwachting dat het je gaat lukken. Je kan daar vandaag mee beginnen. Denk aan wat je gaat doen en neem je voor dat het gaat lukken. Verwacht dat het gaat lukken, misschien niet de eerste keer maar dan toch zeker een volgende keer. Geef niet op. Je zult zien dat die taak waarvoor je eerst onzeker was, je met zelfvertrouwen gaat uitvoeren.