Nooit opgeven?

Te vroeg opgeven.
Tijdens de basisopleiding in mijn militaire diensttijd nam de luitenant van onze compagnie ons mee op een speedmars. Die bestond uit een een paar honderd meter stevig marcheren afgewisseld door een paar honderd meter hardlopen. Dat ging kilometers achter elkaar door. Na een tijd was er nog maar een klein groepje over, daar hoorde ik ook bij. Maar ik kon het niet meer volhouden en ik stopte er mee. Honderd meter verderop stopte de luitenant en schreef de namen van de enkelen die het tot het eind hadden volgehouden in zijn notitieboekje. Ik had er flink de smoor in want die laatst 100 meter hadden er ook nog wel bij gekund.
Dit is een voorbeeld van te vroeg opgeven. Opgeven omdat je denkt dat je niet meer verder kunt. Op het moment dat ik het opgaf had ik kunnen weten dat het te vroeg was. Er werd geen bovenmenselijke krachtsinspanning van me gevraagd, ik was niet duizelig en ik had geen hartritme-storingen of iets dergelijks, het was alleen een kwestie van perceptie: ik dacht alleen maar dat ik niet meer verder kon.

Te laat opgeven.
Dat bestaat ook. Ik kreeg eens een project overgedragen dat al in gang was gezet en ik hoefde het alleen maar af te maken. Ik ging opgewekt aan de slag. Na een tijdje kwamen de tegenvallers, de een na de ander. Er was niet doorheen te komen. Hoe moeilijker het werd, des te harder ging ik werken. Lang nadat de overeengekomen opleveringsdatum was verstreken, werd de klant het zat en werd het project stopgezet. Bij de slotevaluatie bleek dat er in het ontwerp een systeemfout zat die iedereen over het hoofd had gezien en waardoor het systeem nooit had kunnen werken. Daar kon ik niets aan doen maar mijn fout was dat ik er steeds harder tegenaan ging. Ik had moeten beseffen dat het een onbegonnen taak was en daar naar had ik moeten handelen.

Wanneer moet je dan stoppen of opgeven?
Nooit, tenzij.

Wat is dan het tenzij?
Tijdens het hardlopen begin je over te geven of bloed te spuwen, dan zou ik toch echt stoppen. Of tijdens je werk blijft een bepaald probleem je steeds dwarszitten. Niemand weet echt raad en je enige reactie is je er je harder in vast te bijten. Dat is een haast instinctieve reactie die op zich geen oplossing is. Bij problemen in werksituaties moet je altijd zoeken naar een mogelijke oplossing, zolang die in zicht is moet je doorgaan. Als je het uitzicht op een oplossing niet ziet, ook niet na enkele pogingen en anderen zien het ook niet, dan moet je overwegen te stoppen. Zet de zaken eens op een rij, voordelen en nadelen van het stoppen. Op die manier wordt je keuze eenvoudiger.

Zelfdiscipline, heb je dat nodig?

Wat is discipline eigenlijk?
Ik zocht het eens op in een web woordenboek en vond een heel aardige omschrijving: discipline is dat je steeds doet wat moet, ook al heb je er geen zin in. Ik dacht meteen terug aan mijn militaire diensttijd in 1963, er was sprake van een behoorlijk straffe discipline en het drong nu tot me door dat de definitie die ik hierboven aanhaal eigenlijk een element mist. Hij zou moeten luiden: discipline is dat je steeds doet wat moet, ook al heb je er geen zin in en ook wanneer je niet in de gaten wordt gehouden. Want dat was het manco van de toenmalige militaire discipline, zodra wij soldaten niet in de gaten werden gehouden dan was er van discipline weinig sprake meer. Wat ik wil zeggen is dat discipline die wordt afgedwongen zwak is, hoewel hij sterk kan lijken.

Wat is dan zelfdiscipline?
Zelfdiscipline is een discipline die je jezelf oplegt. Deze vorm van discipline lijkt sterker dan de militaire discipline toegepast op onwillige dienstplichtigen. Of dat zo is hangt sterk af van de reden voor de zelfdiscipline die iemand op zichzelf toepast. Als het motief zwak is dan is zelfdiscipline niet sterker dan de militaire discipline.

Zelfdiscipline wordt pas sterk als er een sterk motief achter zit.
Als zelfdiscipline aan een aantal punten voldoet dan wordt het een sterke vorm van discipline. Het gaat hierom:

• de zelfdiscipline moet het gevolg zijn van een bewuste keuze. Je kiest er voor om een bepaalde tijd je studie af te ronden, dat vergt discipline.
• er moet een vurig verlangen achter zitten voor iets dat met het toepassen van zelfdiscipline bereikt kan worden.
• men moet het geduldige doorzettingsvermogen hebben om de zelfdiscipline te kunnen toepassen.

Heb je het nodig?

Ja, als je iets wil bereiken wel. Kijk eens naar geslaagde artiesten en ondernemers. De meeste van hen zouden zonder zelfdiscipline nooit gekomen zijn waar ze nu zijn. Zonder zelfdiscipline bereik je niet veel en met zelfdiscipline kan je ver komen.