Apotheek wegbezuinigen?

Apotheken staan onder druk.
Vanmorgen het bericht dat Mediq, een apothekersorganisatie, diep in het eigen vlees gaat snijden. Er worden 134 mensen ontslagen. De bruto winstmarge van apothekers komt steeds meer onder druk te staan. Dat komt omdat de verzekeringsmaatschappijen alleen de goedkopere medicijnen vergoeden waardoor de prijzen sinds enige tijd een dalende tendens vertonen. Steeds meer apothekers komen in de problemen. Het is een gevolg van de marktwerking in de zorg.

Geweldig toch dat de marktwerking lijkt te werken?
Op het eerste gezicht lijkt dat zo. De kosten van medicijnen dalen, dat moet dus een gunstig effect op de totale zorgkosten hebben. Er zit een aspect aan deze zaak die later wel eens een sluipende kostenpost zou kunnen worden. Laten we er van uit gaan dat een apotheker een medische functie vervult, namelijk dat hij/zij het medicijngebruik van patienten in de gaten houdt en de patient ook adviseert. Als medicijngebruiker erken en herken ik die functie van de apotheker.
Het bedrijf Mediq meldde in het bericht van vandaag dat men de apothekersfunctie op den duur gaat vervangen door verdeelpunten waar men medicijnen kan afhalen. Het vak apotheker wordt op die manier gereduceerd tot een betrekkelijk eenvoudige logistieke functie, die door goedkope en laagopgeleiden krachten kan worden uitgevoerd. De apotheker wordt wegbezuinigd. Te vrezen valt dat dit leidt tot fatale fouten bij het klaarmaken en distributie van medicijnen. Dat is de sluipende kostenpost die ik bedoel.

Scheefgetrokken marktwerking.
Voor de introductie van de marktwerking bevonden apothekers zich in een bevoorrechtte en beschermde positie. Van concurrentie was eigenlijk geen sprake. De apothekers vormden als het ware een soort kartel. Nu is het anders, door de marktwerking is de machtspositie van de apothekers gebroken en de prijzen dalen. So far, so good. Aan de verkoopkant is de kartelvorming verbrijzeld maar aan de inkoopkant is juist een enorm kartel ontstaan, namelijk de gezamenlijke zorgverzekering-maatschappijen. Dit kartel (ik noem het voor het gemak zo) is een krachtig machtsblok dat niet alleen de apothekers de duimschroef aandraait maar ook de huisartsen, ziekenhuizen en specialisten stevig in de houdgreep klemt.
Men moet hierbij niet vergeten dat verzekeringsmaatschappijen organisaties met een winstdoel zijn.
Het behalen van winst is legaal en nuttig voor verzekeringsmaatschappijen maar niet perse nuttig voor patienten. De belangen kunnen zelfs tegenstrijdig zijn. Dat is ook een resultaat van de marktwerking.

Marktwerking in de zorg: het ene kartel vervangen door het andere

Verspilling in de zorg

Patienten die niet bij een afspraak komen opdagen.

Paar in wachtkamer door Ineke Christiaans

Onlangs las ik dat het verschijnsel van patienten die ondanks een afspraak niet bij een spreekuur komen opdagen, de zorg miljoenen euro per jaar kost. Men wil dit tegengaan door patienten die niet op komen dagen een boete te geven.

Het schilderij hiernaast heb ik van de website van Ineke Christiaans gehaald. 

Waar worden die miljoenen dan aan uitgegeven?
Ik probeer me voor te stellen hoe het werkt. Iemand komt niet opdagen. Schrijft de arts dan een rekening aan de verzekeringsmaatschappij, die deze rekening dan betaalt en als kosten boekt?
Of brengt het ziekenhuis de specialist kosten in rekening voor een onbezette plaats in de wachtkamer? Zijn middelen en medicijnen die niet worden gebruikt dan verloren? Het enige wat ik me zou kunnen voorstellen is dat de assistent van de arts het dossier uit een kast moet halen, maar met een elektronisch patienten-dossier is dat tegenwoordig ook niet nodig.
Kortom, het lijkt me gewoon flauwekul. Natuurlijk kan elke econoom uitrekenen wat zoiets theoretisch zou kosten, maar daarmee zijn de kosten nog niet echt gemaakt. Een econoom kan bijvoorbeeld uitrekenen wat het kost dat ik dit stukje schrijf, is dat dan reëel of alleen maar een theoretisch verhaaltje?

Volle wachtkamers maken dit verschijnsel irrelevant.
Men zou gelijk hebben wanneer de wachtkamers bijna leeg zouden zijn en de doktoren duimen zitten te draaien totdat er weer een patient op komt draven. Dan is er sprake van verspilling.
Ieder die wel eens op een spreekuur in een ziekenhuis komt weet dat dit niet zo is. Je moet bijvoorbeeld om 10.25 komen en om 11.15 ben je nog niet aan de beurt. Je vraagt je af waarom je dan zo precies om 10.25 moest komen. Wat er ook aan de hand mag zijn, je zit daar niet te wachten omdat er weer een stel patienten verstek laat gaan. Een oogziekenhuis in Rotterdam heeft het denkbeeldige probleem keurig opgelost, men gaat uit van 6% die niet komt dus men plant 5% procent meer afspraken, gevolg: geen enkel probleem met wegblijvers.

Waarom zo gezeurd over de 'extra kosten'?
We moeten gehersenspoeld worden om elk jaar meer voor de zorg te betalen om er steeds minder voor terug te krijgen. Of dit nu gebeurt vanuit wanhopige en integere pogingen om de stijgende zorgkosten in de hand te houden of gewoon door het streven naar winstmaximalisatie, ik zou het niet met zekerheid kunnen zeggen. Ik vrees dat het laatste ook een belangrijke factor is. Daarom moet de invloed van de verzekeringsmaatschappijen op de praktijk van de zorg worden teruggedrongen.