Ziekenhuis failliet. Wat nu?

Ziekenhuis failliet, is dat normaal?

Het bericht van het faillissement van het ziekenhuis van Dokkum deed me onmiddellijk afvragen wanneer we het volgende faillissement zullen meemaken. Van een verzorgingstehuis bijvoorbeeld, personeel op straat, bewoners afgevoerd (waarheen?).

Ziekenhuis te Dokkum

Dit is het gevolg van de marktwerking en we zullen het in toenemende mate gaan meemaken. Dit incident laat zien dat de marktwerking verkeerd is. Ziekenhuizen zijn niet in het leven geroepen om winst te maken, ze zijn er om een belangrijke maatschappelijke functie te vervullen.

Er zijn ziekenhuizen die zich aan de marktwerking hebben aangepast en zich hebben voorzien van een marketingafdeling. Ze zullen gaan adverteren en andere kosten gaan maken om de "klanten" te lokken. Ziekenhuizen die zich niet snel genoeg aanpassen zullen ten onder gaan. Omdat ze slecht zijn? Nee, omdat ze de focus nog steeds op de patient gericht hielden. Wat we overhouden zijn ziekenhuizen met succesvolle marketingmanagers die hun "product" tegen een maximale winst aan de man weten te brengen. Dat is prima voor een jeneverstokerij of een fietsenfabriek maar voor de gezondheidszorg is winstmaximalisatie een perverse prikkel.

Hoe moet het dan wel?

Het oorspronkelijk motief voor de invoering van de marktwerking in de zorg is de drang naar kostenbeheersing. Dat motief is niet verkeerd maar de denkfout is dat dit uitsluitend via de marktwerking bereikt kan worden.

Kostenbeheersing kan ook worden bereikt met een gelimiteerd budget. Die limiet moet door de politiek worden vastgesteld. De overheid moet zorgen voor een bepaalde capaciteit aan ziekenhuizen, verpleegtehuizen, verzorgingstehuizen en dergelijke. Op grond van ervaringscijfers kan vrij nauwkeurig worden bepaald hoeveel instellingen er waar moeten zijn. Het beheer van die instellingen moet worden overgelaten de mensen die er werken. Geen dure bestuurslagen maar een geneesheer-directeur bijgestaan door hoofden van afdelingen.

Mutatis mutandis geldt hetzelfde voor de capaciteit aan huisartsen, apothekers, tandartsen, fysiotherapeuten en dergelijke.

Hoe moet dit betaald worden?

De premie die we nu betalen moet via de belastingen geïnd worden, met een belastingvrije voet voor de laagstbetaalden, zodat we van het geschuif met toeslagen af zijn. De zorgverzekeraars hebben geen plaats in dit plaatje.

Ziekenhuizen en andere instellingen krijgen hun budget van de overheid. Huisartsen krijgen een jaarlijks bedrag per patient. Apothekers betrekken medicijnen van het Rijks Inkoop Bureau die met de farmaceutisch industrie handelt. Voor de beloning van apothekers, fysiotherapeuten en andere medische dienstverleners valt in het kader van de financiering van de zorg, wel een goed systeem te bedenken.

Verspilling in de zorg

Patienten die niet bij een afspraak komen opdagen.

Paar in wachtkamer door Ineke Christiaans

Onlangs las ik dat het verschijnsel van patienten die ondanks een afspraak niet bij een spreekuur komen opdagen, de zorg miljoenen euro per jaar kost. Men wil dit tegengaan door patienten die niet op komen dagen een boete te geven.

Het schilderij hiernaast heb ik van de website van Ineke Christiaans gehaald. 

Waar worden die miljoenen dan aan uitgegeven?
Ik probeer me voor te stellen hoe het werkt. Iemand komt niet opdagen. Schrijft de arts dan een rekening aan de verzekeringsmaatschappij, die deze rekening dan betaalt en als kosten boekt?
Of brengt het ziekenhuis de specialist kosten in rekening voor een onbezette plaats in de wachtkamer? Zijn middelen en medicijnen die niet worden gebruikt dan verloren? Het enige wat ik me zou kunnen voorstellen is dat de assistent van de arts het dossier uit een kast moet halen, maar met een elektronisch patienten-dossier is dat tegenwoordig ook niet nodig.
Kortom, het lijkt me gewoon flauwekul. Natuurlijk kan elke econoom uitrekenen wat zoiets theoretisch zou kosten, maar daarmee zijn de kosten nog niet echt gemaakt. Een econoom kan bijvoorbeeld uitrekenen wat het kost dat ik dit stukje schrijf, is dat dan reëel of alleen maar een theoretisch verhaaltje?

Volle wachtkamers maken dit verschijnsel irrelevant.
Men zou gelijk hebben wanneer de wachtkamers bijna leeg zouden zijn en de doktoren duimen zitten te draaien totdat er weer een patient op komt draven. Dan is er sprake van verspilling.
Ieder die wel eens op een spreekuur in een ziekenhuis komt weet dat dit niet zo is. Je moet bijvoorbeeld om 10.25 komen en om 11.15 ben je nog niet aan de beurt. Je vraagt je af waarom je dan zo precies om 10.25 moest komen. Wat er ook aan de hand mag zijn, je zit daar niet te wachten omdat er weer een stel patienten verstek laat gaan. Een oogziekenhuis in Rotterdam heeft het denkbeeldige probleem keurig opgelost, men gaat uit van 6% die niet komt dus men plant 5% procent meer afspraken, gevolg: geen enkel probleem met wegblijvers.

Waarom zo gezeurd over de 'extra kosten'?
We moeten gehersenspoeld worden om elk jaar meer voor de zorg te betalen om er steeds minder voor terug te krijgen. Of dit nu gebeurt vanuit wanhopige en integere pogingen om de stijgende zorgkosten in de hand te houden of gewoon door het streven naar winstmaximalisatie, ik zou het niet met zekerheid kunnen zeggen. Ik vrees dat het laatste ook een belangrijke factor is. Daarom moet de invloed van de verzekeringsmaatschappijen op de praktijk van de zorg worden teruggedrongen.

Verdriet en tegenslag

Iedereen krijgt dat een keer.
Wanneer je met tegenslagen kampt of je hebt verdriet dan krijg je vaak te horen, als een schrale troost, dat je niet de enige bent. Je hebt daar natuurlijk niets aan, vooral niet als deze boodschap komt van een gezond en welvarend persoon. Het heet niet voor niets schrale troost.

Huilende clown, Geschilderd door Rinus W. Meer weet ik niet

Dat neemt niet weg dat het waar is. Ik zeg dat niet als een troost maar als constatering van een feit. Iedereen krijgt in het leven te maken met verdriet en tegenslag.

Ja dat kan wel waar zijn maar wat heb ik daar nu aan?
Ik geloof dat het belangrijk is dat je de waarheid onder ogen ziet en daaruit handelt. Iedereen krijgt vroeg of laat met verdriet en tegenslag te maken, dat is onvermijdelijk. Het is voor het verwerken van verdriet en tegenslag het beste dat men accepteert dat het er is. Ontkenning leidt altijd tot ellende. Hoe eerder je de waarheid onder ogen ziet, des te beter zijn de kansen voor herstel.

Een voorbeeld uit mijn eigen leven.
In april 1992 werd ik getroffen door een herseninfarct. Gelukkig niet al te ernstig maar erg genoeg om voor een paar weken in een ziekenhuis te belanden. De rechterkant van mijn lichaam had ik niet helemaal onder controle en mijn rechterarm en rechterbeen voelden loodzwaar aan. Bovendien was ik mijn evenwichtsgevoel totaal kwijt (dat was erg, de wereld die om je heen tolt). Vanwege mijn verloren evenwichtsgevoel had men aan beide kanten van mijn bed een hek aangebracht zodat ik er niet uit zou vallen. Ik bracht mijn rechterhand in de richting van het linkerhek. Dat lukte niet, mijn hand ging wel omhoog maar niet in de goede richting. Ik probeerde het nog een keer en keek met opperste concentratie naar wat er gebeurde. Na een paar keer was ik in staat om een beetje bij te sturen. Ik weet niet meer hoe lang of het duurde maar uiteindelijk slaagde ik erin om het hek op de gewenste plek vast te pakken. Het was een heel gelukkige ervaring die ik nooit meer vergeet. Wat was er namelijk aan de hand? Ik was bezig de oog-hand coördinatie tot stand te brengen. Dat had ik al een keer eerder gedaan, net als jij, toen we nog een baby waren. Die ligt in zijn wieg en kijkt hoe zijn handjes bewegen. Dat kan geen van ons zich herinneren. Nu deed ik dat weer, maar nu bij volle bewustzijn. Geweldig was dat!

Van ziekenhuisbed tot halve marathon.
Toen ik nog in het ziekenhuisbed lag en er nog niet uit kon, probeerde ik mijn rechterbeen te bewegen en het drong tot me door dat ik na wat therapie wel weer goed zou kunnen lopen. Opeens kreeg ik een rare gedachte: Voor het eind van het jaar (het was toen april) wil en zal ik een marathon lopen. Ik vroeg aan de dokter of het geen onverantwoordelijke gedachte was. Nee, zei hij, doe maar, ik lees het wel in de krant. Vooral die laatste zin vond ik een geweldige aanmoediging.
Ik vertelde het aan mijn familie en die dacht dat het in mijn bol geslagen was. Dat was ook wel te begrijpen want ik lag nog volkomen hulpeloos in bed.

Na ontslag uit het ziekenhuis ging ik voor een paar weken in therapie. Daarna reed ik naar de duinen en rende ik 10 sekonden. De volgende dag 20 sekonden en telkens 10 sekonden erbij tot ik een minuut hard liep. Daarna elke dag een minuut er bij. In oktober van dat jaar liep ik een halve marathon in ruim 2,5 uur. Toen ik me voornam om een marathon te lopen besefte ik heel goed dat mijn marathon wel eens tot 4,2 kilometer beperkt zou blijven (in plaats van 42 kilometer). Mijn marathon was dus 21 kilometer, ik was er erg blij mee.

Moraal van het verhaal.
Accepteer wat je overkomt. Ga niet wentelen in je eigen ellende en ongeluk. Leg je neer bij de feiten en kijk hoe je er verder mee kunt. Het is niet gemakkelijk, in het begin had ik te maken met een onbeschrijfelijke hoofdpijn en wat meer lichamelijke narigheden. Het rare was dat ik wel pijn en ongemak leed maar dat ik me niet ziek voelde. Dat was ik natuurlijk wel maar dat had ik al geaccepteerd en ik keek vooruit.

Ben ik sterk? Nee, ik was zwak maar ik deed het uit geloof.