Ben je werkloos?

Vraag om een opwekkend verhaal.
Onlangs vroeg iemand naar aanleiding van mijn column Beperkende Zelfkennis of ik niet een opbeurend stukje wilde schrijven voor oudere werklozen. Ik vind dat geen gemakkelijke vraag. Zo'n opbeurend verhaal door iemand die zelf niet werkloos is, wordt snel een goedkoop verhaal. Maar om zo'n vraag om deze reden onbeantwoord te laten is ook gemakkelijk en goedkoop. Daarom reageer ik met deze column op de vraag.

Ik weet wel wat ontslag betekent.
In 1980 raakte ik mijn baan kwijt omdat mijn werkgever failliet ging. Binnen 3 weken had ik een nieuwe baan. In 2003 ontsloeg mijn toenmalige werkgever een paar duizend man, ik was één van hen, ik was toen ruim 58 jaar. Ik begon toen voor mijzelf en ik werk nu nog steeds als zelfstandige. Je zou kunnen denken dat de 2 keer dat ik ontslagen ben mij niet raakten. Dat is niet zo, het is buitengewoon onplezierig om ontslagen te worden maar dat hoef ik jou niet te vertellen.

Je bent ontslagen en wat nu?
De klap van een ontslag kan hard aankomen en de reacties van iemand die ontslagen wordt zijn begrijpelijk, woede, verdriet, radeloosheid, verslagenheid, om maar een paar emoties te noemen. Zulke emoties zijn normaal en daar hoef je je niet voor te schamen. Maar je moet er niet in blijven hangen. Probeer zo snel mogelijk te beseffen dat jij de innerlijke vrijheid hebt om je eigen reactie op gebeurtenissen te bepalen. Je bent in staat om je gedachten te sturen en de emoties te ontstijgen. Dat is geen psychologische theorie maar een heel praktisch beginsel, dat kan ik je uit eigen  ervaring verzekeren. Wanneer je daarvan overtuigd bent dan ben je in staat om de woede, het verdriet en zulke emoties te ontstijgen en je situatie nuchter onder ogen te zien.

Bekijk de werkelijkheid met een heldere blik.
Je bent ontslagen. Gun jezelf een korte periode van emotie als je daar behoefte aan hebt, maar blijf daar niet in hangen. Je schiet daar niets mee op. Probeer zo snel mogelijk je situatie zonder emoties te bekijken en vraag je af wat je mogelijkheden zijn. In het korte bestek van deze column kan ik geen handleiding van hoe weer aan het werk te komen.
Neem zelf snel actie, wanneer je zelf niet handelt dan wordt er voor je gehandeld en wat daarvan de gevolgen zijn heb je niet in de hand. Ga niet eerst 'vakantie' nemen, daarmee verlies je kostbare tijd.
Kijk of je als zelfstandige je brood kunt verdienen, laat je verbeelding eens de vrije loop, je kunt meer dan je denkt.
Wil je een baan zoeken, doe dat dan onmiddellijk. Wees niet al te kieskeurig. De eerste stap is er voor te zorgen dat je een baan hebt. Het is veel gemakkelijker om een andere baan te vinden wanneer je al een baan hebt dan als werkloze te zoeken.
Richt je blik naar de toekomst. Kijk niet in bitterheid achterom, dat brengt je niet verder. Verlies de moed niet. Het lukt anderen om zelf uit de put te klimmen en er is geen enkele reden om er van uit te gaan dat jij dat niet kunt.

Succes toegewenst in alles wat je doet!

Omgaan met problemen en pijn

Wat heb je toch met pijn en problemen?

Onweer nadert, koeien blijven rustig

Op dit moment helemaal niets. Maar wel gehad en daaruit heb ik veel geleerd dat ik met anderen wil delen. Wat pijn betreft ben ik een echte ervaringsdeskundige. Het voordeel van pijn geleden te hebben is dat je weet waarover je het hebt en je hebt recht van spreken. Als aartsoptimist ben ik geneigd om de vrolijke kant ervan te bekijken, ook van pijn.

Het plaatje vond ik toepasselijk, ik heb het gevonden bij Roos Schuring, een schilderes die mij wel aanspreekt. (Link bijgevoegd)


Een heel belangrijk uitgangspunt.
Doordring jezelf van het feit dat je de vrijheid hebt om zelf je reactie op gebeurtenissen en omstandigheden te bepalen. Die gedachte moet als het ware in je DNA gaan zitten. Voorbeeld: iemand zegt iets naars en negatiefs tegen je. De natuurlijke reactie van de meeste mensen is iets bits terugzeggen of gekwetst in hun schulp kruipen. Dan wordt men meegetrokken in het negativisme van de ander. Op dat moment geeft men een stukje van de persoonlijke vrijheid uit handen, voordat men het weet kan de situatie in een vreselijke ruzie ontaarden. Je kan er ook voor kiezen om je schouders op te halen en niet te reageren of met een vriendelijke en bedachtzame opmerking de ander aan het denken zetten. Je zet dus de situatie naar je eigen hand.

Het probleem is niet het probleem.
Stel, je wordt ontslagen. Dat ervaart iedereen als een probleem. Toch is dat ontslag niet het eigenlijke probleem. De wijze waarop je er mee omgaat is het probleem. Ga je in de put zitten en pieker je jezelf gek dan heb je een probleem. Dat probleem is niet het ontslag maar juist het gepieker er over. Het piekeren over ontslag gaat twee kanten uit: de gedachte aan een mooie baan die je had en de vervelende manier waarop je die bent kwijtgeraakt. Laat het los, het verleden bestaat nu niet meer. Gisteren nog wel maar vandaag is het verleden niet-bestaand. Het bestaat alleen maar in jouw gedachten. En je gedachten kun je sturen. Denk er niet meer aan, het heeft geen enkele zin, het houdt jouw vooruitgang tegen.

Het andere aspekt is het gepieker over de toekomst. Je bent ontslagen en je tobt je gek over de toekomst. Wat moet ervan terechtkomen? Hoe krijg ik weer werkt? Hoe moet het met de hypotheek?
Hier geldt iets soortgelijks als met het verleden. De toekomst bestaat eigenlijk ook niet. Wat er morgen gebeurt is er nu niet. Op dit moment kan je jezelf niet naar morgen verplaatsen om op maandag om 10.00 uur iets te doen terwijl het nu zondagmiddag is. Je kunt op dit moment natuurlijk wel iets doen wat voor morgen nuttig is. Je leeft op dit moment en kijk wat je nu kunt doen en laat het piekeren achterwege. Piekeren verandert aan de situatie niets, het houdt je dus gevangen in de positie waarin je nu zit. Concentreer je zonder angst en met een helder hoofd op de dingen die je nu kunt doen.

Het omgaan met pijn.
Er is pijn zo erg dat je niet meer kunt denken, je bent wel bij bewustzijn maar je bent machteloos. Als je er zo aan toe bent dan lig je meestal in een ziekenhuis of ernstig ziek thuis. Ik ken die situatie uit eigen ervaring. Je kan niets doen, je moet het dus laten gebeuren. Ik heb het over zo'n pijn dat zelfs morfine niet meer helpt op den duur. Ik heb er me toen bij neergelegd en me er niet tegen verzet en gewacht tot het weer over was. Meer valt er niet aan te doen.

Er zijn andere vormen van pijn die in hevigheid kunnen variëren. Als je die pijn met pijnstillers kan verdoven, prachtig, doe dat! Soms lukt dat niet en blijf je met een behoorlijke pijn zitten, wel erg maar niet zo erg dat je niet meer kunt denken.
Hoewel het reageren op pijn heel persoonlijk is en ook moeilijk om mee om te gaan, blijft het uitgangspunt van de vrijheid om je eigen reactie te bepalen hier ook gelden. Je kunt de zelfbeheersing hebben om niet te gaan wentelen in je ellende en je gedachten op iets anders te richten. Heus, die zelfbeheersing heb je, anders was je niet tot hier gekomen met lezen!

Een tijd geleden heb ik maandenlang onder ernstige pijn geleden, van het type waar pijnstillers niet meer bij helpen. Mijn lijf dwong me om af en toe van pijn te kreunen, ik kon dat niet tegenhouden. Om mijn vrouw een beetje te ontzien zei ik met een glimlach: Kom ik ga boven lekker zitten jammeren.
Ik ging naar boven achter mijn computer zitten en bij Youtube naar droevige Russische muziek zitten luisteren. Het was soms wel erg droevig en dan zei ik tegen mijzelf: Kijk het kan nog erger!
Het troostte me en leidde me af, bovendien heb ik uitgebreid kennisgemaakt met de uitgebreide Russische liedcultuur die ik nog helemaal niet kende. Wat een uren van genot waren dat!

Dus: de pijn is niet altijd het probleem, maar juist de manier waarop we er mee omgaan.

Tegenslagen, hoe gaan we daar mee om?

Tegenslagen, daar heb je toch geen algemeen recept voor?
Dat is ook zo, maar toch is het goed om dit onderwerp een keer te behandelen in de verwachting dat we er iets aan kunnen hebben wanneer een tegenslag zich voordoet. Laten we proberen een onderscheid te maken tussen zakelijke en persoonlijke tegenslagen. Dat is moeilijker dan het lijkt.

Wanneer je wordt ontslagen, is dat nu een persoonlijke of een zakelijke tegenslag? Hoewel het je diep kan treffen (ik spreek uit ervaring) is het verstandig om het niet in de persoonlijke sfeer te trekken. Ontslag is voor de werkgever uiteindelijk een zakelijke aangelegenheid en niet perse tegen een persoon gericht. Wanneer je wordt ontslagen probeer het dan zo snel mogelijk in zakelijke termen te gaan zien en ga ook zakelijk aan de slag. Ga niet zitten treuren maar probeer onmiddellijk weer werk te vinden of ga iets anders doen.

Er is nog een onderverdeling te maken. Tegenslagen waar je nog iets aan kunt doen en die tegenslagen waarbij je je moet neerleggen. Wanneer een geliefde overlijdt dan is dat iets verschrikkelijks en zo ontzettend definitief. Er iets niets meer aan te doen en we blijven zitten met een verdriet dat nooit meer over lijkt te gaan. Het is echt heel erg. Toen mijn vader in 1974 op 59-jarige leeftijd overleed, was dat een verschrikkelijke slag voor me. In het eerste jaar na zijn overlijden hoorde ik nog dagelijks zijn stem in mijn oren. Als ik iemand zag lopen die op hem leek dan sloeg mijn hart over. Nu, in 2012 is dat intense verdriet over mijn vader al lang geleden veranderd in een mooie en dierbare herinnering aan de vriendelijke vader die hij was. Het is een oud gezegde maar toch is het waar: Tijd heelt alle wonden.

Andere tegenslagen waaraan je niets meer kunt doen moet je  proberen te accepteren en zo snel mogelijk zien te vergeten. Laat je leven er niet door vergallen, kijk voortuit.

Tegenslagen waaraan je nog wel iets kunt doen blijken nog al eens een positief gevolg te hebben. Dergelijke tegenslagen zijn vaak de inleiding tot een verandering ten goede. Een scheiding zou je kunnen zien als een tegenslag maar kan uiteindelijk leiden tot een veel betere relatie met iemand anders. Ziekte is een tegenslag maar kan de gelegenheid geven tot bezinning die na genezing tot een betere levensstijl leidt. Ontslag kan leiden tot een betere baan of zelfs tot een eigen onderneming.

Neem, als daar gelegenheid voor is, de tijd om goed na te denken, laat je niet meteen door de gebeurtenissen meesleuren. Probeer als het enigszins kan de regie weer in eigen handen te krijgen.