Rutte en Colijn (2)

Als je kritiek hebt moet je ook een alternatief kunnen bieden.
Op mijn stuk van gisteren kreeg ik het commentaar dat het aanzetten van de geldpersen op een ramp uitloopt. Ik had dat helemaal niet voorgesteld maar doordat ik alleen maar kritiek uitte lokte ik een dergelijke reactie natuurlijk uit. Ik had op zijn minst in grote lijnen moeten aangeven hoe het dan anders zou kunnen. Dat doe ik nu als vervolg op het stuk van gisteren.
Rutte en zijn collega's fixeren zich op de 3% norm en weten niets beters te bedenken dan bezuinigingen en belastingverhogingen. De bezuinigingen worden gepresenteerd als "hervormingen". Het zijn gewoon harde bezuinigingen die zo diep in bepaalde sectoren snijden dat er elementen wegvallen, dat noemt men nu hervormingen.

Mogelijke echte hervormingen in de zorg.
In de zorg is er sprake van een vreemde paradox. De sterke focus op kostenbeheersing leidt juist tot kostenverhoging. De denkfout is dat als men de kosten zichtbaar maakt door te declareren, men ze dan onder controle kan krijgen. De praktijk laat zien dat dit een foutieve gedachte is. De oplossing is dat men de focus richt op de capaciteit die nodig is om patienten te behandelen. Dit betekent een drastische verandering in het systeem van de zorgfinanciering. Verwijder verzekerings maatschappijen uit de zorgketen en de premie betalen we aan de overheid. Die distribueert de middelen naar behoefte over de zorginstellingen. Zie ook mijn artikelen Marktwerking in de zorg is waanzin en Zijn zorgverzekeraars onmisbaar? De besparingen die men dan realiseert lopen in de miljarden. Vergeet niet dat we met onze premies de kosten, de winsten en de bonussen van de zorgverzekeraars betalen. Robin van Linschoten beweert zelfs dat er 25% op de zorgkosten bespaard kan worden door de zaak efficiënter te organiseren. Daarmee zouden we tientallen miljarden besparen. Daarmee zouden we de hele 3% discussie al kwijtraken.

Mogelijke hervormingen in het onderwijs.
Geef het onderwijs terug aan de onderwijsgevenden. Schrap betaalde bestuursfuncties. Lid zijn van een schoolbestuur moet een onbetaalde erebaan zijn. Managers die zelf geen onderwijs geven hebben niets in het onderwijs te zoeken. Draai die malle schaalvergroting terug. Door deze maatregelen is men binnen de kortste keren van alle dor hout in het onderwijs af. Zie ook mijn artikel Cold Turkey therapie voor het onderwijs.

Het openbaar vervoer.
Voordat de NS onderworpen werd aan de marktwerking was het één bedrijf. Om de concurrentie te bevorderen werd dit redelijk efficient draaiende overheidsbedrijf opgesplitst in NS reizigersvervoer en ProRail. Laten we deze idioterie eens bekijken van de invalshoek van de reiziger. Wanneer u een treinkaartje koopt van Leiden naar Utrecht, kunt u dan kiezen uit meerdere aanbieders? Natuurlijk niet. De concurrentie is vrijwel theoretisch en speelt zich af op het verlenen van vervoersconcessies. De reizende burger heeft daar niets aan. Een voorbeeld is nu het hogesnelheidstraject van Amsterdam naar Brussel dat nu na het Fyra debacle mogelijk door een andere maatschappij dan de NS geëxploiteerd zou kunnen worden. U en ik hebben daar niets aan. Al dit geklungel, voortspruitend uit de privatiseringsideologie en het in handen geven van een goed draaiend overheidsbedrijf aan pseudo-ondernemers, heeft geleid tot de verspilling van honderden miljoenen euro's als het geen miljarden euro's zijn. Remedie: samenvoegen van NS en ProRail geef de organisatie weer in handen van de vaklui.

Amarantis, een symptoom

Amarantis is een symptoom van een bestuurskwaal.
Het Amarantis debacle is geen op zichzelf staand verschijnsel. Het is het gevolg van het afstoten van overheidstaken in het streven naar een kleinere overheid. Naast het gezwendel in het onderwijs is er ook sprake van geknoei bij woningbouwcorporaties en zakkenvullerij in de zorg. Ook bij het openbaar vervoer is het fout gegaan, denk maar aan de problemen van de NS en Prorail. De sleutelwoorden waarmee destijds deze heilloze weg werd ingeslagen zijn marktwerking, privatisering en schaalvergroting.

Schaalvergroting in het onderwijs is gewoon flauwekul.
Schaalvergroting is prima op zijn plaats bij productiebedrijven waar men met dure machines werkt, met schaalvergroting kan men de productiekosten per eenheid product verlagen. Onderwijs is geen productieproces met machines en producten, daar gaat het om mensen. De schaalvergroting in het onderwijs is bedoeld om de kosten van het bestuur per leerling te verlagen. Het is een puur boekhoudkundige kwestie en heeft helemaal niets met het onderwijs te maken. Door het meteen zo megalomaan groots aan te pakken, 50 scholen met 30.000 leerlingen in een scholengemeenschap, creëert men een complexe organisatie die op zich al moeilijk bestuurbaar is en alle ruimte biedt aan creatieve zakkenvullers. Ik vrees dat Amarantis geen geïsoleerd geval is. Het bestuur van Amarantis droeg niets bij aan het onderwijs zelf en is dus volkomen overbodig gebleken.

Hoe raken we de overbodige en verkwistende bestuurslaag in het onderwijs kwijt?
Met een harde sanering. De overheid moet de betalingen aan schoolbesturen staken. De leraren komen op de loonlijst bij het ministerie van onderwijs, de schoolgebouwen worden door de rijksgebouwendienst beheerd en leermiddelen kunnen via het Rijks Inkoop Bureau worden aangeschaft. De overheid moet ook het belegd vermogen van de onderwijsinstellingen confiskeren (dat vermogen loopt in de miljarden), dat geld kan gebruikt worden voor een sobere ontslagregeling voor de bestuurders en hun medewerkers. We moeten het onderwijs weer teruggeven aan de onderwijsgevenden. De organisatie van een school moet platter worden, 1 directeur bijgestaan door een concierge en een administratieve kracht. De school mag niet groter zijn dan het geheugen van de concierge kan bevatten (met dank aan minister Plasterk).